Ağız ve Diş Sağlığı
Diş Taşı Temizliği Acıtır mı? İşlem Sırasında ve Sonrasında Neler Hissedilir
Diş taşı temizliğinde ne hissedeceğinizi, bazı kişilerde neden hassasiyet olduğunu, işlemin adımlarını ve sonrasında nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlattık.
Kısa yanıt
Diş taşı temizliği çoğu kişide ağrılı değildir; titreşim, su ve zaman zaman hafif bir sızlama hissedilir. Diş eti iltihaplıysa, diş taşı diş eti altına inmişse ya da kök yüzeyleri açıktaysa hassasiyet artabilir; bu durumda lokal uyuşturma uygulanabilir. İşlemden sonra 1–2 gün süren hafif hassasiyet ve az miktarda kanama normaldir.
1. Diş Taşı Nedir, Neden Oluşur?
Dişlerin üzerinde her gün bakterilerden oluşan yumuşak bir tabaka, yani plak birikir. Fırçalama ve diş ipiyle temizlenmeyen plak, tükürükteki minerallerle birkaç gün içinde sertleşir ve diş taşına (tartar) dönüşür. Diş taşı genellikle alt ön dişlerin iç yüzünde ve üst azı dişlerinin yanak tarafında, yani tükürük bezlerinin açıldığı bölgelerde daha hızlı birikir.
Diş taşı pürüzlü bir yüzeydir ve üzerine daha fazla plak tutunur. Sertleştikten sonra fırçayla çıkmaz; yalnızca klinikte, özel aletlerle temizlenebilir.
2. İşlem Sırasında Ne Hissedilir?
Diş taşı temizliğinde çoğunlukla ultrasonik bir alet kullanılır. Bu aletin ucu çok hızlı titreşir ve su püskürterek taşı diş yüzeyinden ayırır. İşlem sırasında genellikle şunlar hissedilir:
- Titreşim ve ses: Ucun dişe temas ettiği yerde hafif bir titreşim ve vızıltı duyulur.
- Su ve soğukluk: Uçtan gelen su, soğuğa hassas dişlerde kısa süreli sızlama yapabilir.
- Hafif baskı: Diş aralarında ve diş eti çizgisinde el aletleriyle yapılan temizlikte baskı hissedilir.
Diş eti sağlıklı ve diş taşı az olduğunda işlem çoğu kişi için rahattır. Hissedilen şey ağrıdan çok, kısa süreli bir hassasiyettir.
3. Temizlik Neden Bazen Hassas Hissettirir?
Temizliğin ne kadar rahat geçeceğini en çok diş eti sağlığı belirler. Hassasiyeti artıran başlıca nedenler:
- Diş eti iltihabı: Kırmızı, şiş ve fırçalarken kanayan diş eti dokunmaya daha duyarlıdır.
- Diş eti altına inmiş taş: Uzun süre temizlik yaptırılmadığında taş diş eti altına ilerler; buranın temizliği daha hassastır.
- Açıkta kalan kök yüzeyleri: Diş eti çekilmesi olan bölgelerde kök yüzeyi soğuğa ve dokunmaya hassastır.
- Kalın ve eski diş taşı: Taş miktarı arttıkça işlem uzar ve diş etine temas artar.
- Genel diş hassasiyeti: Soğuk içeceklerde sızlama yaşayan kişiler temizlik sırasında da benzer bir his yaşayabilir.
İyi haber
Düzenli aralıklarla temizlik yaptıran kişilerde diş taşı az birikir ve diş eti sağlıklı kalır. Bu yüzden ilk temizlikte hassasiyet yaşayan birçok kişi, sonraki temizliklerin çok daha rahat geçtiğini söyler.
4. Diş Taşı Temizliği Adım Adım
- MuayeneDiş taşının miktarı, diş eti sağlığı ve varsa çürük ya da diş eti çekilmesi kontrol edilir. Gerekirse röntgen alınır.
- Ultrasonik temizlikTitreşimli uç ve su yardımıyla diş yüzeyindeki ve diş eti çizgisindeki taşlar kırılarak uzaklaştırılır.
- Hassas temizlikDiş aralarında ve diş eti altında kalan küçük taşlar ince el aletleriyle temizlenir.
- PolisajÖzel bir macun ve lastik uçla diş yüzeyi parlatılır; yüzey pürüzsüzleşir, yeni plak tutunması zorlaşır ve yüzeysel lekeler azalır.
Diş taşı miktarına göre işlem çoğu zaman 30–45 dakika sürer. Taş çok fazlaysa ya da diş eti altına inmişse temizlik birden fazla seansa bölünebilir.
5. Daha Rahat Bir Temizlik İçin Neler Yapılabilir?
- Hassasiyetinizi baştan söyleyin. Hekiminiz su sıcaklığını, aletin gücünü ve çalışma hızını buna göre ayarlayabilir.
- Uyuşturma isteyebilirsiniz. Hassas bölgelerde yüzeysel uyuşturucu jel ya da lokal anestezi uygulanabilir.
- Seanslara bölünebilir. Kalın diş taşında ağız bölümler halinde, farklı seanslarda temizlenebilir.
- Hassasiyet macunu kullanın. Soğuğa hassas dişleriniz varsa randevudan önceki 1–2 hafta hassasiyet macunu kullanmak işinizi kolaylaştırabilir.
- Mola verin. İşlem sırasında elinizi kaldırarak mola istemekten çekinmeyin.
6. Temizlik Sonrası Nelere Dikkat Edilmeli?
Temizlikten sonraki 1–2 gün boyunca sıcak ve soğuğa karşı hafif hassasiyet ve fırçalarken az miktarda kanama olabilir. Bu, diş etinin iyileşme sürecinin bir parçasıdır.
- Dişlerinizi yumuşak bir fırçayla, nazikçe fırçalamaya devam edin; diş eti iyileştikçe kanama azalır.
- İlk gün çok sıcak ve çok soğuk yiyecek-içeceklerden kaçının.
- Polisaj sonrası ilk birkaç saat çay, kahve ve sigara gibi renk bırakan maddelerden uzak durmanız önerilir.
- Taşın kapladığı yerler açığa çıktığı için diş aralarında boşluk hissedebilirsiniz; diş eti iyileştikçe bu his azalır.
Ne zaman hekime başvurmalı?
Hassasiyet bir haftadan uzun sürüyorsa, kanama artıyorsa ya da belirli bir dişte zonklayan ağrı varsa kontrole gelin. Bu durum, temizlik sırasında fark edilen bir çürük veya diş eti sorununun işareti olabilir.
Diş taşı temizliğinin diş minesine zarar verip vermediğini merak ediyorsanız Diş Taşı Temizliği Zararlı mı? yazımızda ayrıntılı olarak anlattık. Kısaca: doğru teknikle yapılan temizlik mineye zarar vermez.
İmplant, protez ve kaplaması olanlarda temizlik
İmplant ve kaplamaların çevresinde de diş taşı ve plak birikir. Bu bölgelerde yüzeye zarar vermeyen özel uçlar kullanılır; işlem diğer dişlerden farklı hissettirmez. İmplant çevresindeki diş eti iltihabı fark edilmeden ilerleyebildiği için bu hastalarda düzenli temizlik ayrıca önemlidir.
7. Diş Taşı Oluşumunu Nasıl Azaltırsınız?
Diş taşının tamamen oluşmasını engellemek mümkün olmasa da birikme hızını belirgin şekilde azaltabilirsiniz. Bu da hem temizliklerin daha kısa ve rahat geçmesini hem de diş eti sağlığınızın korunmasını sağlar.
- Günde iki kez, en az iki dakika fırçalayın; fırçayı diş eti çizgisine 45 derece açıyla tutun.
- Diş aralarını her gün temizleyin: diş ipi ya da diş aralarına uygun ara yüz fırçası kullanın.
- Alt ön dişlerin iç yüzüne özen gösterin; diş taşının en hızlı biriktiği bölge burasıdır.
- Sigarayı bırakmayı düşünün; sigara hem diş taşı birikimini hem de diş eti hastalığını hızlandırır.
- Şekerli ve asitli atıştırmalıkları sınırlayın, gün içinde bol su için.
8. Diş Taşı Temizliği Ne Sıklıkla Yaptırılmalı?
Çoğu kişi için 6 ayda bir kontrol ve gerekirse temizlik yeterlidir. Diş taşı hızlı biriken, sigara kullanan, diş eti hastalığı geçirmiş ya da implantı ve protezi olan kişilerde bu süre 3–4 aya inebilir. En doğru aralığı, ağız muayenenizin ardından hekiminiz belirler.
9. Diş Taşı Temizletilmezse Ne Olur?
Temizlenmeyen diş taşı diş etini sürekli tahriş eder. Önce diş eti iltihabı (gingivitis) gelişir: kızarıklık, şişlik ve kanama görülür. Tedavi edilmezse iltihap dişi taşıyan kemiğe ilerleyerek periodontitise dönüşebilir; diş eti çekilir, dişler sallanabilir ve ağız kokusu belirginleşir. Diş eti hastalıkları hakkında ayrıntılı bilgi için Diş Eti Hastalıkları: Gingivitis ve Periodontitis yazımıza bakabilirsiniz.
10. Sık Sorulan Sorular
Diş taşı temizliği acıtır mı?
Çoğu kişide acıtmaz; titreşim, su ve hafif sızlama hissedilir. Diş eti iltihaplıysa, taş diş eti altına inmişse veya kök yüzeyleri açıktaysa hassasiyet artabilir. Bu durumda uyuşturma uygulanabilir.
Diş taşı temizliğinde uyuşturma yapılır mı?
Çoğu zaman gerekmez. Hassas dişlerde, diş eti altı temizlikte veya hastanın isteğiyle yüzeysel uyuşturucu jel ya da lokal anestezi uygulanabilir.
Diş taşı temizliği kaç dakika sürer?
Diş taşı miktarına göre genellikle 30–45 dakika sürer. Taş çok fazlaysa işlem birden fazla seansa bölünebilir.
Temizlikten sonra diş eti kanaması normal mi?
İlk 1–2 gün fırçalarken az miktarda kanama normaldir ve diş eti iyileştikçe azalır. Kanama artıyor ya da bir haftadan uzun sürüyorsa kontrole gelin.
Temizlikten sonra dişlerimin arası açıldı, neden?
Diş taşı, diş aralarındaki boşlukları doldurmuş olabilir. Taş temizlenince bu boşluklar açığa çıkar. Şişkin diş eti iyileşip sıkılaştıkça bu his genellikle azalır.
Hamilelikte diş taşı temizliği yapılır mı?
Evet; hamilelikte diş eti iltihabına yatkınlık arttığı için temizlik önemlidir. En uygun dönem genellikle hamileliğin ikinci üç aylık dönemidir. Hamile olduğunuzu muayene öncesinde mutlaka belirtin.
Diş taşı temizliği dişleri beyazlatır mı?
Diş taşı temizliği ve polisaj, dişlerin üzerindeki taşı ve çay, kahve, sigara gibi yüzeysel lekeleri giderdiği için dişler daha temiz ve açık görünür. Ancak dişin kendi rengini değiştirmez; bunun için diş beyazlatma gerekir.
Diş taşı evde temizlenebilir mi?
Hayır. Sertleşmiş diş taşı fırça, diş ipi ya da evde kullanılan aletlerle güvenle çıkarılamaz; sivri aletler diş etine ve mineye zarar verebilir. Evde yapılabilecek olan, düzenli fırçalama ve diş ipiyle taşın oluşmasını önlemektir.
İlgili Yazılar
Diş taşı kontrolünüz için randevu alın
Muayenede diş taşı miktarını ve diş eti sağlığınızı değerlendiriyor, temizliği size uygun şekilde planlıyoruz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi planı için muayene gereklidir.
